Nostalgie.          Een verhaal van Dirk Rietel  

Varen op een merkwaardig schip als de van Ostade had zijn bekoring,
wij kwamen op plaatsen waar een schip met respect nooit zou komen.
Het voer verder het meer van Maracaibo op, tussen de boortorens door, dan enig ander schip.
Op één van de reizen moesten we naar een atol bij Nicaragua, daar voor anker gaan en afwachten wat er komen zou.
We voeren daar door een heel kalm zeetje, tussen de eilandjes door, de Man of War Key’s, toen een vliegtuig op
brug hoogte voorbij kwam, waarvan de piloot met zijn duim omhoog wenkte. We maakten er uit op dat de man wilde weten
waar we naar toe gingen, daartoe moesten vlaggen worden opgezet, de vlag van Nicaragua in de voormast, van Venezuela in de
achtermast en de Hollandse vlag aan de vlaggenstok. Aan de manier waarop de piloot reageerde konden wij opmaken dat dit de
bedoeling was geweest. Na gegroet te hebben verdween het vliegtuig en keerde de stilte terug, op het hijgen van de stoommachine
en het rommelen van de schroef as na. Zeelui die op dit soort schepen gevaren hebben zullen met weemoed terug denken aan de
stilte en de speciale geur van deze schepen. Er was de reuk van de niet te ontlopen kolen rook maar ook van oververhitte stoom,
daar kwam in de machinekamer nog hete smeerolie bij, een zoetige lucht, die ik althans, als aangenaam heb ervaren.
De machine is een verhaal apart, er waren drie cilinders die van klein naar groot achter elkaar stonden, de hoge-,
de midden- en de lagedruk cilinder. Daaronder op de plaat waar ook de bediening van de machine plaats vond, kon men
de zuigerstangen en de krukas zien draaien. Ze waren van staal maar door de olie en het water, dat  heet en wit slijmerig langs
het metaal liep, leken ze wel van zilver ze glommen tegen je aan. Op de zuigerstangen waren bakjes gemonteerd daar moest de
olieman met draaiende machine de olie in mikken. Ik heb dat altijd met bewondering dat kunststuk bekeken.
Hij bewoog op de maat van de machine met het op en neer gaande bakje mee en liet uit een oliekan een straal olie in het bakje lopen.
In de bakjes zat een soort poetskatoen dat werd doordrenkt van de olie en liet de olie langzaam door pijpjes naar de te smeren plaatsen lopen
Op de stookplaat klonk altijd het geschraap van scheppen als er kolen op het vuur werden geworpen, of gerinkel van ander
stookgereedschap zoals slijsen en rieken als de vuren werden opgerakeld. Kolen stoken is een kunst de ene stoker werkte zich
kapot en kon geen stoom houden, de ander deed ogenschijnlijk niets en had de witte vlag op de veiligheid staan.
Boven op de ketels bevond zich een klep die bij te hoge druk opende en stoom afblies, anders zou de boel ontploffen.
Bij goede stokers stond die klep een klein beetje open, een klein beetje stoom ontsnapte aldoor en boven bij de schoorsteen
waar de veiligheid uitmonden stond een witte pluim. Meestal werd daar niet zo op gelet, maar op de thuis reis in het Engelse kanaal,
was het zaak voor de stokers om de witte vlag te voeren, opeens wilde we allemaal zo vlug mogelijk naar huis en telde elke minuut.
Het water gebruik nam, gedurende de laatste dagen, ongekende vormen aan.
Maar terug naar de atol, we waren daar ten anker gegaan en wachten op de dingen die moesten gaan komen. 
De atol was een flinke molshoop van koraal en er stonden zowaar en paar palmbomen op.
Na twee dagen kwam de agent aan boord en hoorden we wat er ging gebeuren. Uit New Orleans waren landingsboten onderweg, 
die moesten het hout bij ons langzij brengen. Eens lang geleden had een of andere missionaris daar een houtzagerij in elkaar
geprutst in de wetenschap dat de levensstandaard van de daar wonende mensen, gewild of niet,  omhoog zou gaan evenredig aan de
hoeveelheid gezaagd hout. De goede man had echter geen rekening gehouden met het ontbreken van een haven en de arbeid ethos
van de plaatselijke bevolking. Die was namelijk onder het wereld gemiddelde, zelfs zeer ver daaronder.
Hierdoor werd op de daarvoor bestemde markten nooit hout aangeboden, voor transport uit deze regio.
Één keer ben ik er de wal opgegaan, met een landing boot mee, de volgende boot gauw terug.
Door de toestand aan de wal kwam bij ons het vermoeden op, dat wij het eerste en ook het laatste schip zouden zijn dat daar ooit heeft geladen                      
                                            Dick.