Spreekbuizen.          Een verhaal van Dirk Rietel

 

Op alle schepen werd de communicatie door spreekbuizen gevoerd.

Vanaf de brug naar de kapiteins hut, naar de machinekamer en soms naar achter in de stuurmachine ruimte.

De spreekbuizen waren tussen de ramen tegen de voorkant van het stuurhuis geplaatst, met een koperplaatje

erboven waarop men overdag kon zien waar de spreekbuis aan de andere kant eindigde.

Het was voor de stuurman een noodzaak om te weten waar de spreekbuizen uitkwamen en ’s nachts op de

tast de goede buis te kunnen vinden. Als hij dat niet kon moest er in het stuurhuis licht worden gemaakt.

Als het licht daarna weer uit ging kon je de eerste tien minuten niets meer zien, dat was een onaanvaardbare situatie.

De spreekbuizen waren even simpel als bruikbaar, ze waren aan het eind voorzien van een stukje

flexibele slang waar een koper mondstuk aan gemonteerd zat, met erin een ook weer koper fluitje.

U zult wel denken was alles koper, het meeste wel, niet omdat het als er gepoetst was zo mooi stond,

maar omdat een ander soort metaal het kompas van de wijs bracht, waardoor je de verkeerde kant op zou gaan.

Als op het mondstuk geblazen werd begon aan de andere kant het van de spreekbuis het fluitje te piepen.

Het fluitje moest worden uitgenomen er kon men met elkaar worden gesproken door beurtelings het oor

of de mond voor de spreekbuis te houden. Op de brug werd de spreekbuis door onverlaten, ook wel door anderen,

gebruikt als asbak, het fluitje werd dan uitgenomen de sigaret van as ontdaan en het fluitje terug geplaatst.

De capaciteit was afhankelijk van de lengte van de buis, echt vol raakte hij merkwaardig genoeg nooit.

De spreekbuizen werden om te spreken niet zo  vaak gebruikt, hoofdzakelijk in noodgevallen.

Daardoor kon de hoeveelheid as in de spreekbuis aanzienlijk zijn. Het is goed te weten dat het uiteinde van de

spreekbuis bij de kapitein in zijn hut boven het kopkussen van zijn kooi was geplaatst.

Dat was net als de telefoon op het nachtkastje erg handig, je hoeft op blote voeten, niet zo ver te lopen om hem op te nemen.

Maar om het met de heer Cruyff eens te zijn, aan alle voordelen zitten ook nadelen.

De stuurman wilde de kapitein op de brug, want het zicht werd snel minder.

De stuurman blies op het mondstuk en luisterde of de kapitein antwoorden.

Nu kwamen een paar ongunstige omstandigheden bij elkaar. De kapitein werd uit diepe slaap wakker gepiept en

reageerde niet zo snel, daarbij kwam dat de spreekbuis nagenoeg verstopt zat, waardoor het fluitje aan piepvermogen

had ingeboet en niet zo luid klonk als normaal, ook dat beïnvloede het reactie vermogen van de kapitein.

Kortom alles werkte samen om een catastrofe in de hand te werken. De stuurman blies nog een keer, veel krachtiger,

om zeker te zijn dat de kapitein het zou horen.

De kapitein had op dat moment net het fluitje uitgenomen, om op het mondstuk te blazen, ten teken dat hij wakker

was en zou luisteren wat er aan de hand was.

De rest laat ik aan uw eigen fantasie over.

 

 

Dick